Çocuklarda Göz Muayenesi


Çocuklarda Göz Muayenesi İlk Ne zaman yapılmalıdır ?
Gözlük ihtiyacı, şaşılık, katarakt, göz tansiyonu, göz kapağı şekil bozuklukları, göz yaşı kanalı tıkanıklığı, göz tümörleri ve benzeri her türlü göz hastalığı yeni doğan bebekler de görülebilir. Çocuklarda göz muayenesi yeni doğan döneminden başlayarak yapılmalıdır. İlk muayene yeni doğan odasında deneyimli bir hemşire veya çocuk doktoru tarafından yapılır. Daha sonra ki muayeneler 6. Ve 18. Aylarda genel göz muayenesi olarak göz doktoru tarafından yapılmalıdır.

Bu dönem içinde ebeveynler göz kayması, kapak düşüklüğü, sık göz kırpma, gözleri ovuşturma gibi normal dışı bir bulgu gördüklerinde hemen göz doktoruna başvurmalıdırlar. Ailede bilinen bir göz hastalığı varsa bunun erken dönemde izleme alınması gerekir. Gözler tamamen normal görünümünde olsa bile her çocuk 3 yaşına kadar mutlaka göz muayenesi yaptırılmalıdır. Genellikle tek gözde ortaya çıkan göz tembellikleri muayene edilmedikçe bulgu vermez ve saptanamazlar. Daha sonra 5 yaşında ve okula başlarken muayeneler tekrarlanır.

Yeni doğan bebeğin muayenesi zor değil midir?
Yeni doğan bebeğin muayenesi erişkin muayenesine göre bazı zorluklar taşır. Ancak, bebeğin mutlaka muayenesi gerekiyorsa bu, genel anestezi ile yapılabilir. Fakat anestezi için birinci koşul, bebeğin anestezi almasına engel bir sağlık probleminin mevcut olmamasıdır. Bu nedenle önce çocuk hastalıkları uzmanı ile konsültasyon yapılarak, engel bir durumun olup olmadığı öğrenilir.

Çocuklarda en sık ortaya çıkan göz kusurları nelerdir?
Çocuklarda en çok görülen göz bozuklukları; düzeltilmemiş kırma kusurları ve şaşılıktır. Kayan gözün görmeyi öğrenebilmesi için şaşılığın çocukken ve en erken yaşta gözlükle veya ameliyatla tedavi edilmesi gerekir. Şaşılık düzeltilse bile tembellik için kapatma tedavisi uygulanır. 7-8 yaşına kadar tedavi edilmeyen, görme bozuklukları sonucu gelişen tembelliğin ileri yaşlarda tedavisi mümkün olmaz.

Göz tembelliği tedavisi neden erken yapılmalıdır?
Belli bir numaranın üstündeki hipermetrop veya astigmat bir göz yakını çok bulanık gördüğünden çocukluk çağında iyi ve net görmeyi öğrenemediğinden tembel kalabilir. Ayrıca iki göz arasındaki numara farkı fazla olduğunda, daha yüksek numaralı olan göz tembel kalır. Göz tembelliği tedavisi ancak 7-8 yaşına kadar mümkün olan önemli bir göz problemidir. Tembellik tedavisinde ne kadar geç kalınırsa sonuç o kadar başarısız olur. Bu yüzden, çocukların en geç 3 yaşında göz muayenesinden geçirilmeleri önerilir. Göz tembelliği tedavisinde iyi gören göz kapatılarak tembel gözün tek başına görmeyi öğrenmesi sağlanır.

Şaşılık göz tembelliğine neden olur?
Şaşılık, gözlerin paralel bakamaması durumudur. Gözlerin bir tanesi hedefe bakarken diğeri başka bir yere yönelmiştir. Şaşılık tek gözde ise şaşı göz az görür ve tembel kalır. Şaşı gözlerde derinlik hissi yoktur veya çok az gelişmiştir.

Gözlük kullanmak göz numarasını etkiler mi?
Gözün numarası gözün kırıcılık değerinin sonucudur. Bu değeri korneanın eğimi ve gözün uzunluğu belirler. Gözün numarası herhangi bir alışkanlıkla değişmez. Yani gözlük kullanmak/kullanmamak, yüksek/düşük numaralı gözlük kullanmak, çok/az okumak gözlerin numaralarını yükseltmez/azaltmaz.

Gözbebeğinin Rengi neleri anlatır?
Gözbebeği, gözün renkli kısmının ortasındaki siyah yuvarlaktır. Gözbebeğinin beyaz, gri veya sarı gibi siyah dışındaki bir renge dönüşmesi ciddi hastalıklara (katarakt, tümörler, enfeksiyon, gelişim bozuklukları) işaret eder.

Doğuştan Göz içi Basınç Yüksekliği (Doğuşsal Glokom) nedir?
Erken müdahale edilmediğinde kalıcı körlüğe yol açan ciddi bir bozukluktur. Işıktan etkilenme, gözlerde sulanma, gözlerini kısma ve gözün ortasında yer alan kornea ismini verdiğimiz saydam yapının ve gözün renkli tabakasının büyümesi en önemli belirtileridir. Göz içi basıncı yüksek seyretmeye devam ederse göz sinirinde çukurlaşma yani sinir hücrelerinde ölme meydana gelir. Ve maalesef görme sinirlerinde oluşan hasar herhangi bir tedavi ile düzeltilemez ve uygulanan tedavi hasar görmemiş olan sinir dokularının korunmasına yöneliktir. Tanı ancak göz tansiyonun ölçümü yapılarak konulabilmektedir.

Gözde Sulanma (Göz Yaşı Kanal Tıkanıklığı) nedir?
En sık görülen nedeni gözyaşı kanallarının tıkanıklıkları veya darlıklarıdır. Bu duruma bazen gözde kızarıklık olmaksızın oluşan çapaklanma eşlik edebilir. Burun köküne basıldığında çapaklanmaya neden olan iltihabi sıvılar çıkar. Bu durum ilk bir yaş içerisinde anne-babalar için sıkıntılı bir durum oluşturur, fakat genellikle bu sürenin sonunda kanal açılır ve çocuğun şikâyetleri kaybolur. Bu dönem içerisinde kanalın açılmasını kolaylaştırmak için burun köküne masaj önerilir. Çapaklanmanın olduğu dönemlerde ise antibiyotikli damlalar kullanılır.
Bir yaşın sonunda kanal hala açılmamış ise genel anestezi altında sondalama yapılabilir. Sondalama işlemi başarısız olduğu takdirde bir defa daha tekrarlanabilir. Buna rağmen kanal açılmazsa 3–4 yaşlarını geçtikten sonra ise tedavi cerrahi müdahaledir.

Doğuştan katarakt nedir ?
Normal olarak saydam olması gereken göz merceğinin saydamlığını kaybedip beyazlaşmasına katarakt denir. Katarakt çoğunlukla yaşlılarda olduğu halde yeni doğan bebeklerde veya çocuklarda da görülebilir. Bu tür katarakt, doğuştan katarakt olarak isimlendirilir. Akraba evliliklerinde, ailesinde doğuştan katarakt olanlarda görülebilir.

Çocuklarda Konjonktivit Nedir?
Konjonktivitler, mikrobik, alerjik olmak üzere çok çeşitlidir. Sulanma, çapaklanma, kaşıntı, batma, kızarıklık, gibi belirtiler verirler. Zamanında tedavi edilmezse kronikleşebilir.

Çocuklarda Göz hastalığı belirtileri nelerdir?

  • Göz kayması
  • Göz kapağı düşüklüğü
  • Göz yaşarması
  • Çapaklanma
  • Şişlik
  • Bir gözü kapayarak bakma
  • Çok yakından okuma
  • TV’yi yakından izleme
  • Gözlerini kısarak bakma
  • Okuduğu yeri kaçırma
  • Okuduğu yeri belirlemek için parmak kullanma
  • Baş ağrısı
  • Baş dönmesi
  • Bulantı
  • Sakarca davranış
  • Dalgınlık
  • Başı bir yana eğerek bakma
  • Sık sık gözleri kaşıma
  • Bebek 4-6 aylık olmasına rağmen bakışları odaklayamama

Ailede ciddi göz hastalığı varlığı durumunda çocukta göz hastalığı olabileceğini düşünmek gerekir ve bir göz hekiminin görmesinde mutlak fayda vardır.

 

Son düzenleme 5 Eylül 2016 tarihinde yapılmıştır.